BİYOMEKANİK ŞİKAYETLER
Plantar Fasciitis (Topuk ağrısı)
Tanım:
Plantar fasya’ nın orijininde iltihaplanma. Fasya’ nın fazla gerilmesi aşırı çekilmeye ve iltihaplanmaya
yol açar. Yaralı dokunun oluşması fasya’yı daha az esnek yapar ve ayağın diğer kısımlarından daha fazla gerilmeye neden olur.
Belirtileri :
Hasta, dinlenme esnasında ortaya çıkan ve ağırlık taşımanın ilk sürelerinde devam eden medial plantar calcaneal bölgede hafiften keskine doğru bir ağrı hisseder. Ağrı, sabahları yataktan
kalkarken çok daha keskindir çünkü plantar facia bu zamanlarda çok daha az esnektir.
Biyomekanik etiyoloji :
Aşırı subtalar eklem pronasyonu , kemer yapısını alçartır, ayağı uzatır ve plantar fasya üzerinde
çekimsel bir kuvvet yaratır. Zamanla, bu çekimsel kuvvetler fasyanın ve çevre dokuların
iltihaplanmasıyla sonuçlanır ve kemerde ve topukta ağrıya neden olur. Bu calcaneal çıkıntıda
bir kemik gelişimine yol açar (“heel spur”) ve bu da topuk merkezinde sağda
keskin bir ağrıyla sonuçlanır. Eğer ayak yürüyüşün itici aşamasında bilek seviyesinde
arkaya doğru bükülemezse, plantar fasyal ağrıya ek olarak baldır adalelerinde ağrı görülebilir.
Bu durum, orta tarsal eklemde ayağın arkaya doğru bükülmesiyle sonuçlanır ki bu da plantar
fasya’ da ekstra gerilime neden olur.
Tedavi :
Biyomekanik plantar fasciitis , anormal ayak mekanikleri düzeltilerek mekanik olarak tedavi edilebilir.
Aşırı subtalar eklem pronasyonunu kontrol etmek için tasarlanan ayak tabanlıkları Windlass
mekanizması yoluyla, yükselme esnasında kemere yardım ederler ve plantar fasyal
gerilimi azalır. Ameliyata nadiren gerek duyulur ve mümkün olduğu kadar ameliyattan kaçınılmalıdır.
Ek tedavi:
Buz tedavisi (20 dakika-günde birkaç kez), iltihap önleyici ilaçlar,
elektroterapötik modaliteler, gece ateli.
Egzersizler: • plantar fasya germe egzersizi • baş parmak kaldırmaları • Calf adaleleri germe egzersizi
Patello –femoral sendromu (Diz ağrısı)
Tanım :
Diz kapağının femur’un üstüne geçerek yerinden uzaklaşması. Bu patella alt tarafında
iltihaplanmaya ve ağrıya yol açar.
Belirtileri :
Hasta, merdiven çıkma veya arabadan inme gibi faaliyetler esnasında diz kapağının yanlarında
veya altında ağrı hisseder. Ayrıca, spor faaliyetlerinden sonra veya iskemleden kalkarken hafif
bir ağrı hissedilebilir. Aynı zamanda hasta diz kapağının etrafında kütürdeme/tıkırdama hissi duyar.
Bazen şişme de meydana gelir.
Biyomekanik etiyoloji :
Aşırı iç tibial dönme direk olarak aşırı pronasyon ile bağlantılıdır. Bu nedenle, patellofemoral
yolunun medial çıkması , patellanın yanal çıkmasını teşvik eder. Patella altındaki kıkırdak yumuşar
ve bunun sonucunda koşma gibi aşırı yüklemeli faaliyetlerle birlikte patella’ da ağrı ve iltihaplanma
meydana gelir. Patello-femoral yol üzerinde düzgün kaymadığından dolayı kıkırdak hasar görür.
Vastus Medialis Obliquis (VMO) ‘da hasar meydana gelebilir. Ayrıca, diz kapağı için önemli olan
Quadriceps zayıflayabilir (veya sporcularda halsizlik) böylece patella daha fazla yerinden çıkar.
Tedavi :
Genel uygulanan tedaviler ağrının azaltılması ve yumuşak doku yapılarının dengelenmesidir. Ancak,
aşırı pronasyonla birlikte görülen diz ağrısı ayak tabanlıklarına iyi cevap vermektedir. Ayak tabanlıkları
doğal ayak izini etkili bir şekilde eski haline getirir ve calcaneus için stabilize edici bir açı sağlar.
Bu calcaneal açı, aşırı subtalar eklem pronasyonuyla birleşen calcaneal ters dönmeyi azaltır
ve ikinci derecedeki iç tibial dönmeyi sınırlar.
Ek tedavi: Buz tedavisi (15 dakike- günde 3-4 kez), adale dengelemesi, Mcconnell
tapping tekniği
Egzersizler :
• Özellikle VMO olmak üzere Quadriceps kuvvetlendirme
• Quadriceps ve Harmstring germe hareketi
Lumbo-Sacral ağrı ( Bel Ağrısı)
Tanım :
Ağrıya yol açan, lumbo-sacral bölgede adale sıkışıklığı
Belirtileri :
Hasta bel bölgesinde hafif bir ağrı ve sertlik hisseder. Uzun süre ayakta durmak veya aynı
pozisyonda oturmak ağrıyı arttırabilir.
Biyomekanik etiyolojisi :
İki taraflı aşırı subtalar eklem pronasyonu , tibial ve femoral gövde kısımlarını içeriden döndürür
ve bu da pelvisin önden eğilmesine ve vücudun ağırlık merkezinin ileri kaymasına neden olur ve
bu da artan lordodik eğrilik ve lumbo-sacral bölgede dengeleyici adale sıkışıklığı ile sonuçlanır.
Üst gövdede ( Thoracic Bölge) genellikle ikinci derecede bir kifotik eğrilik gelişir. Tek taraflı aşırı subtalar eklem pronasyonu , ayağın yere olan dikey mesafesini kısaltır ve böylece kalça çıkığına yol
açan fonksiyonel kısa
bacak oluşturur.
Tedavi :
Ayak tabanlıkları, aşırı pronasyonu azaltarak ,tibial ve femoral gövde kısımlarının iç dönüşünü kontrol eder ve böylece ön pelvik eğilmeyi ve lumbo-sacral bölgede ikinci derecede adale sıkışıklığını sınırlar.
Ek tedavi: Vücut duruşunun geliştirilmesi: Ayakta dik durun ve yürüyün. Ofis işi yapan kişiler için: sırtınız dik ve başınız yukarıda oturun. Yetkili pratisyen hekimlerce spinal ayarlama ve yumuşak
doku terapisi.
Egzersizler :
• Karın adalelerini kuvvetlendirme – “güvenli “ dik oturma ( boynunuzu düz tutarak, gözleriniz tavana
odaklanmış şekilde başınızı ve omuzlarınızı kaldırın)
• Press-up : aynı şınav gibi ancak bacaklar ve pelvis yerde düz durur
• Harmstring ve lumbo-sacral germe hareketleri
Yorgun, ağrıyan bacaklar
Tanım :
Baldır bölgelerinde ve dizlerin arkasında adale ağrısı ve yorgunluğu.
Belirtiler :
Hasta, özellikle uzun süre ayakta kaldıktan sonra, bacaklarının arkasında ağrı ve yorgunluk hisseder.
Biyomekanik etiyoloji :
Yorgun/ağrıyan bacakların nedeni genellikle baldır adalelerinde anormal gerilmelerdir. (triceps surae).
Bu genelde, subtalar eklemde aşırı pronasyona bağlı olarak bacaklar içten döndüğünde meydana
gelir. Aşırı pronasyonun nedeni hergün ayakta durduğumuz ve yürüdüğümüz, ayaklarımızı düzleşmeye ve bükülmeye zorlayan doğal olmayan, sert ,düz yüzeylerdir.Bu yüzeyler alt bacakların
iskelet adale yapısında bükülme ve gerilme yaratır.
Tedavi :
Ayak tabanlıkları (hazır veya kişiye özel), aşırı pronasyonu ve iç tibial dönmeyi kontrol ederek ,
bacakların kas sistemi üzerinde bükme (dönme) kuvvetlerini azaltır.
Egzersizler :
• Calf germe hareketleri
Achilles Tendonitis (Aşil tendonu iltihaplanması)
Tanım :
Genellikle sporcularda görülen aşil tendonunun iltihaplanması.
Belirtileri :
Hasta topuğunun üstünde keskin ve rahatsız edici bir ağrı hisseder. Genellikle etkilenen bölge üzerinde sınırlı bilek esnekliği ve
iltihaplanma görülür.
Biyomekanik etiyoloji :
Achilles tendonitis, topuk üzerindeki aşil tendonuna gelen çekme ve koparma kuvvetleri
sonucu meydana gelir. Ayak, aşırı içe bükülen bir pozisyona doğru hızlandığında, calcaneus
ters döner ve medial tendo-achilles çekilmesini arttırarak çapraz kopmayla sonuçlanır. Bu
mekanizma ,Sever’s Disease, yorgun bacak sendromu ve “Artan ağrı” gibi hastalıklarla bağlantılıdır.
Tedavi :
Ayak tabanlıkları, aşırı pronasyonu önleyerek , tendo-achilles çekilmesini azaltır ve böylece sorunun hafiflemesinde yardımcı olur.
Ek tedavi:
Buz tedavisi (15 dak.günde 3 kez )koşmadan sonra.
Egzersizler:
• Aşil germe hareketi- bir engel veya merdiven basamağı üzerinde bacaklarınız düzgün duracak şekilde ayakta durun. Topuklarınızı aşağı bırakın ve her bir bacak uzatılmış ve esnetilmiş durumda
20-25 saniye bu pozisyonda kalın.
• Calf adalelerini germe hareketi (egzersiz bölümüne bakın)
Pas Planus ( Düztaban)
Biyomekanik etiyolojisi :
Gerçek düz tabanlık nadir görülür. Genellikle, düz taban kişi sadece aşırı pronasyonun neden
olduğu fonksiyonel düztabanlıktan şikayet eder. Aşırı pronasyon, ayak kemerinin çökmesine ve
uzamasına yol açar ve bu da düztaban görünümü verir. Fonksiyonel düztabanlık oldukça yaygındır
ve genellikle ayak duyarlılığı/yorgunluğundan genel bacak yorgunluğuna ve vücut ağrılarına kadar
belirtiler gösterir.
Tedavi :
Ayak tabanlıkları, yürüyüşün temas aşaması esnasında aşırı calcaneal ters dönmeyi önleyerek aşırı pronasyonu önlerler. Bu, yürüyüşün orta duruş aşamasında orta tarsal eklemlerin ikinci
derecedeki çözülmesini ( Pes Planus’un temsilcisi )önler.
Hallux Abducto Valgus ( Bunyon )
Tanım :
1’inci metatarso- phalangeal eklemde etzostos ile birleşen ayak başparmağının eğrilmesi
Belirtileri :
Sıkan veya iyi uymayan ayakkabılar giyildiğinde, bunyonlar kızarabilir ve şişebilir.
Biyomekanik etiyoloji:
Bunyonların nedeni genellikle parmakların çekilmesi ve subtalar eklemin aşırı pronasyonudur. Bazı
bunyonların nedeni ise travma veya eklem iltihabıdır.Aşırı pronasyona bağlı olarak, kuvvetler medial ön ayak bölgesini yükler. 1’inci metatarsal gövdedeki bu artan çekici kuvvet gövdenin dönmesine
neden olur ve bunun sonucunda başparmağın çekilerek dengeleme yapmasını gerektirir.
Kısa 1’inci metatarsalları olan veya hiper hareketli ayaklar bu duruma daha fazla yatkındırlar.
Tedavi:
Ayak tabanlıkları aşırı pronasyonu kontrol ederler ve böylece medial ön ayak bölgesindeki yükü ve başparmağın valgus
sapmasını azaltırlar. Bazen ameliyat gerekebilir. Ameliyattan sonra ortopedik tedavi her zaman yapılmalıdır.
Egzersizler :
• Parmak egzersizleri
Nasırlar ve deri sertlikleri
Tanım :
Ayağın plantar yüzeylerde ve/veya inter-phalangeal eklemlerde kalınlaşmış deri bölgeleri
Biyomekanik etiyolojisi :
Deri sertlikleri ve nasırlar ayak üzerindeki aşırı sürtünmeden meydana gelir. Nasırlar normalde parmakların üst eklemlerinde meydana gelirken ,deri sertlikleri ayağın alt kısmında meydana gelir.
Nasırlar ve deri sertlikleri genelde, aşırı pronasyon ayaktaki normal metatarsal kemik ilişkisini
bozduğunda gelişirler ve bu durum parmak atrofisine yol açar. Ayakkabı ile ilgili sürtünme de
en önemli nedenlerden biridir.
Tedavi :
Ayak tabanlıkları aşırı pronasyonu kontrol etmek ve metatarsal kemiklerin plantar fleksiyonunu ve parmak atrofisini önleme için tasarlanmışlardır.
Metatarsalgia (Metatars ağrısı)
Tanım :
Plantar metatarsal bölgesinde ağrı
Belirtiler :
Bu durum genellikle plantar ön ayak bölgesinde bir yanma hissine yol açar. bazen hastalar ağrıyı ayak topuğu altında kümelenen ağrı şeklinde tanımlarlar.
Biyomekanik etiyoloji:
Ayak herhangi bir zaman süresince aşırı derecede içeri döndüğünde , yumuşak doku yapılarında gittikçe artan bir zayıflama meydana gelir. Böylece bu ,önayakta , metatarsalların esnemesini ve
dönüşünü meydana getirir . Bu da, bu ayak yapıları üzerinde aşırı yük binmesiyle sonuçlanır.
Belirli bir süre sonra ayakta sinir hasarı veya nasır oluşabilir.
Tedavi :
VASYLI ayak tabanlıkları , 2., 3. ve 4. metatarsalları nötr pozisyonlarına getirerek metatarsal kafaları yeniden hizalarlar. Tabanlıklar, aşırı pronasyonu kontrol ederek aynı zamanda plantar-fleksiyonu
ve metatarsal gövdelerin kopmasını önler. Ağırlık dağılımını 5 metatarsal kemik üzerinde dengeleme,
genellikle yanma hissine ve nasıra yol açan aşırı ağırlığın ve sürtünmenin ortadan kalkmasına yardımcı olur.
Egzersizler :
• Parmak egzersizleri
Morton’s Nevromu
Tanım :
Genelde metatarsalgia ile birleşir (yukarı bakın), Morton’s nevromu , üçüncü ve dördüncü metatarsal kemikler arasında uzanan parmaklar arası sinirin tutulmasıdır.
Belirtileri:
Metatarsalgia ile aynı belirtileri gösterir ancak hissizliğe, karıncalanmaya ve üçüncü ve döndüncü
parmaklarda renk solmasına da yol açabilir.
Biyomekanik etiyolojisi :
Metatarsalgia ile aynı. Sıkan ayakkabılar bu durumu şiddetlendirebilir çünkü bu tip ayakkabılar siniri ezerek metatarsalları birlikte sıkıştırır.
Tedavi :
Morton nevromunun ilk evrelerinde ayak tabanlığı tedavisi oldukça yardımcı olabilir.
Metatarsal gövdeleri yeniden hizalayarak ağırlığı ön ayak üzerinde yeniden dağıtır ve parmaklar arası sinirin
ezilmesini önler. Parmaklar arası sinirin ciddi fibrozu
ameliyat gerektirebilir. Ancak, tabanlıkların
kullanılması ameliyat sonrası oluşabilecek diğer sorunları önleyebilir.
Morton’s Nevromu
Ek tedavi:
Buz tedavisi. Metatarsalların yayılmasına izin veren geniş ayakkabılar giyin.
Egzersizler:
• Ayak parmak egzersizleri
Ilio-tibial band sendromu (dış diz ve kalça ağrısı)
Tanım :
Sporcularda, diz ve kalça eklemleri üzerindeki ilio-tibial bandın anormal sürtünmesi ve bükülmesi ile ortaya çıkan fazla
kullanım yaralanması.
Belirtileri :
Bu durum, dış diz ekleminde kademeli oluşan ancak oldukça ciddi ve dış kalça bölgesinde daha az görülen ağrıya neden olur.
Bazen, merdivenleri inmek veya çıkmak bu durumu arttırabilir. Ağrı genellikle dinlenmeyle azalır ancak faaliyetle yeniden
kendini gösterir.
Biyomekanik etiyolojisi :
Aşırı pronasyon , illio-tibial bandın ,yanal femoral kondili üzerinden kopmasına yol açan
aşırı iç tibial dönmeye neden olur ( sürtünme, sıkışma ve ikinci derecede iltihaplanmayla sonuçlanır).
Tedavi :
Ayak tabanlıkları, tibianın iç dönüşünü ve diz ve kalça eklemi üzerindeki dönüşü kontrol eder.
Böylece, ilio-tibial band üzerindeki çekme ve sürtünme kuvvetlerini azaltır.
Ek tedavi: Buz tedavisi
Egzersizler: İlio-tibial bandı germe ve kuvvetlendirme hareketleri
Tibial Stres Sendromu ( Shin Splints)
Tanım :
“Shin Splints” , tibianın ön ve/ veya iç kısmında ağrı veya iltihaplanma için kullanılan bir terimdir.
Belirtileri:
Hasta, belirli bir faaliyet sonucu kendini gösteren (özelikle koşma ve uzun mesafe yürüme) ve genellikle dinlenmeyle yatışan
tibia sınırı boyunca zonklamalı ağrı ve hassasiyet/sıkışıklık şikayetlerinde bulunur. Genellikle bu hafif bir ağrıyla başlar ve hızla
keskinleşir ve çok daha şiddetli hale gelir.
Biyomekanik etiyoloji:
Ön tibial stres genellikle yeni koşmaya başlayanlarda görülür ve egzersiz esnasında ön baldır adelelerinde ağrı meydana gelir. Arka shin splint (medial tibial ağrı) , tibianın iç kenarında meydana
gelen daha kronik bir durumdur ve genellikle fazla gayret gerektiren sporlarda görülür. Her iki
durum da , ön baldır kemiklerindeki ( tibia ve fibula) yumuşak doku yapılarının aşırı gerilmesi (çekilmesi) ile ilgilidir.
Aşırı subtalar eklem pronasyonu ve iç tibial dönüş , kasları ve uzatıcı kasları
üzerindeki medial çekme bacağın derin bükücü kuvvetlerini arttırır. Bu fazla adale kullanım
koşullarında yaygın bir faktördür ve tibia ve fibula üzerindeki yumuşak doku yapılarının maruz
kaldığı çekme kuvvetlerine bağlı olarak ikinci derecede periosteal şişme gösterir.
Tedavi :
Ayak tabanlıkları, aşırı subtalar eklem pronasyonunu önleyerek , iç tibial dönüşü ve ön tibialis ve
arka tibialis adaleleri üzerindeki medial çekme kuvvetlerini azaltır. Bu shin splint ağrısı için etkili bir
çözüm sunar.
Ek tedavi:
Buz tedavisi ,(15 dak.günde 3 kez) masaj.
Egzersizler:
• Tibial adaleleri germe ve kuvvetlendirme hareketleri- bir iskemle üzerine oturun ve ayağın etrafına
bir bilek ağırlığı geçirin. Bacağı düz tutun ve ayağı bilekten yukarı kaldırın ve indirin.
• Calf germe hareketi
Severe’s Disease/ calcaneal Apophysitis (Pediyatrik topuk ağrısı)
Tanım:
Topuk kemiğinin arkasında iltihaplanmaya ve ağrıya neden olan, büyüme kemiklerinin bozulması (Severe’s Disease veya
Calcaneal Apophysitis olarak da bilinir).
Belirtileri:
Bu durum ,özellikle spor faaliyeti esnasında veya sonrasında, 8-14 yaşları arasındaki çocuklarda görülür.
Biyomekanik etiyolojisi:
8-14 yaşları arasındaki çocukların kemikleri sertleşmez ve fazla faaliyet, iltihaplanmaya ve ağrıya neden olarak büyüme kemikleri bozulabilir.
Tedavi :
Ayak tabanlığı tedavisi ayağın aşırı pronasyonunu kontrol eder ve böylece topuk kemiğini ve
büyüme kemiğini stabilize eder.
Egzersiz:
• Calf adelelerini gerdirme çalışması.
Pediyatrik bacak ağrıları (Büyüme ağrıları)
Tanım :
Karmaşık bir durumdur ancak genellikle faaliyet sonraki dönemlerde çocuklarda görülür.
Belirtileri :
Çocuklar baldır adalelerinde sertlik ve ağrı hissederler ve gece bacak ağrısıyla uyanırlar.
Biyomekanik etiyolojisi:
Çocukların kemik yapıları genellikle yetişkinlere göre daha esnek ve hareketlidir. Bu nedenle, ayakları
üzerindeki fazla faaliyet adalelerin fazla çalışmasına yol açar ve daha sonra adale sertliği ve ağrıyla sonuçlanır.
Tedavi:
VASYLI Yeşil tabanlığı gibi daha yumuşak ayak tabanlıkları,çocukların ayaklarında ve alt bacak
yapılarında kemikleri ve yumuşak doku yapılarını stabilize eder. Ayak tabanlıkları genç büyüme
kemiklerinin hizalanmasına yardımcı olur ve adale zorlanmasını ve gerilmesini azaltır.
Ek tedavi:
Genellikle artan ağrılar masaja iyi cevap verir.
Egzersiz:
• Baldır adalelerini germe egzerisizi .
Osgood Schlatter’s Disease (Pediyatrik diz ağrısı)
Tanım:
Sever’s disease ile aynı mekanizma ancak tibial tuberosity’ de meydana gelir.
Belirtileri:
Diz altında ağrı
Biyomekanik etiyolojisi :
Aşırı pronasyonla birleşen aşırı iç tibial dönüş , patella tendonunun ek yerinde aşırı gerilmelere
yol açar.Bu tibial büyüme kemiği bozabilir ve çocuk ikinci derecede şişme ve ağrı ile karşılaşır.
Tedavi:
Tabanlıklar tibianın aşırı iç dönüşünü kontrol eder ve böylece diz eklemi ve büyüme kemiği üzerindeki gerilmeyi azaltır.
Ek tedavi:
Buz tedavisi ,dinlenme.
Egzersizler :
Calf gerdirme çalışması 1
|
